Voor veel inwoners van de kernen Voerendaal en Kunrade is het een bekend verschijnsel, regelmatig of permanent, wateroverlast in kelder of kruipruimte. Deze wateroverlast wordt veroorzaakt door regenwater dat niet snel genoeg wegzakt naar diepere lagen in de bodem. Beide kernen zijn gebouwd op een leemlaag van ca. 7 meter – 10 meter dik. Kenmerkend van deze leemlaag is dat de verticale doorstroming heel gering is en dat het regenwater lang in de bovenste lagen blijft hangen. De horizontale doorstroming in deze leemlaag is een stuk beter zodat het regenwater via de bodem afstroomt in noordelijke richting. Langs de dieper gelegen beekdalen bestaan daardoor op diverse plekken zogenaamde wellen, dit zijn plekken waar het grondwater onder druk tot aan het maaiveld opstijgt. In Nederland wordt ongeveer 40 % van de gemeenten geconfronteerd met grondwaterproblemen, in totaal betreft het ongeveer 260.000 woningen.

 

In de nieuwe Wet Gemeentelijke Watertaken hebben de gemeenten een zorgplicht voor het in openbaar gemeentelijk gebied treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Deze zorgplicht heeft het karakter van een inspanningsverplichting en werkt niet met terugwerkende kracht en leidt niet tot aansprakelijkheid voor schadesituaties uit het verleden. De wetgeving geeft aan dat de burger met grondwaterproblemen bij de gemeente terecht moet kunnen, de gemeente is het eerste aanspreekpunt voor de burger.

Een ander belangrijk uitgangspunt is dat de verantwoordelijkheid die de perceelseigenaar op eigen terrein heeft voor maatregelen tegen grondwaterproblemen. Dit was in het verleden ook al het geval. Deze verantwoordelijkheid komt neer op het gestelde in het bouwbesluit, c.q. het voldoen aan de voorschriften rond de vochtdichtheid van verblijfsruimten. Kelders en kruipruimten worden voor de wet niet beschouwd als verblijfsruimten. Zijn deze toch als zodanig ingericht en in gebruik, dient de eigenaar zelf zorg te dragen voor bouwkundige en/of waterhuishoudkundige maatregelen.

In 2004 heeft de gemeenteraad besloten een grondwatermeetnet in te richten, dit om meer inzicht te krijgen over de schommelingen in de grondwaterstand. Op 19 locaties zijn peilbuizen met meetapparatuur geïnstalleerd die de grondwaterstand tweemaal per dag meten en de gegevens opslaan. Éénmaal per kwartaal worden de gegevens uitgelezen en verwerkt in tabellen en grafieken. Deze gegevens zijn te raadplegen. Klik hier om om de meetgegevens van het grondwatermeetnet te raadplegen.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft in 2007 een brochure uitgebracht met de titel Van rioleringszaak naar gemeentelijke watertaak. In deze brochure wordt de Wet Gemeentelijke Watertaken toegelicht en wordt meer informatie gegeven over grondwaterproblematiek. Klik hier voor de tekst van deze brochure.