Hoe ontstonden de dorpen Voerendaal en Klimmen
Voerendaal ontstond bij de Romeinse villa Ten Hove aan de Steinweg, dat is archeologisch vastgesteld. De oorsprong van Klimmen moeten we zoeken rond de duizend jaar oude Remigiuskerk. Beide dorpen danken hun oorsprong aan de nabijheid van de Via Belgica, de grote Romeinse Heerbaan van Noord/Frankrijk via Maastricht en Heerlen naar Keulen.
Volgens de archeoloog Habets zou die weg gelopen hebben via Kunrade, Terveurt en Craubeek langs de huidige Klimmense kerk naar Valkenburg.
Een aantal gehuchten is terug te voeren op de aanwezigheid van een middeleeuws kasteel of boerderij. Gedurende bijna twee millennia, ofwel tot ca. 1900, stond de landbouw en veeteelt centraal. Mede door de opkomst van de kolenmijnen in de 20ste eeuw stegen het aantal inwoners en woningen in beide dorpen explosief. Toch behield een aantal woonkernen de kenmerken van een gehucht.
Voerendaal 2000 jaar oud
De archeoloog Willems meldde in zijn opgravingsrapport van 1986 dat het terrein van de Romeinse villa Ten Hove aan de Steinweg bewoond werd van de eerste tot en met de 7 de eeuw. Deze Frankische nederzetting kan beschouwd worden als de oorsprong van Voerendaal. Aangenomen wordt dat de kasteelhoeve Ten Hove, naast die vroeg-middeleeuwse nederzetting, dateert van ca. 800. Bewezen is verder dat de kasteelhof Hoenshuis reeds rond 1000 bewoond werd en dat de H. Laurentiuskerk in 1049 ingewijd is door paus Leo IX. Deze moederkerk verrees eerder in het moeras tussen de hoven van de Voerendaalse Steinweg en de hoven en kapellen van Heerlen en Welten.
In de loop van de middeleeuwen ontstonden er meerdere waterburchten in Voerendaal zoals de kastelen Haeren, Puth, Cortenbach, Dammerscheid en Kunderhoes. Deze laatste twee kastelen zijn inmiddels verdwenen. Er is overigens geen dorp of stad in Nederland met zoveel kastelen.
Rond de Voerendaalse kerk vormde zich het nieuwe dorp terwijl Kunrade ontstond aan de Romeinse heerbaan bij het Kunderhoes. Het berggehucht Colmond, met een benaming van rond 700, kan men een indirecte opvolger noemen van de plaatselijke Romeinse villa.
Klimmen duizend jaar
Zelfs als de akte uit 968 veel jonger is, geven de benaming Clumma en de 11 de eeuwse kerk aan dat het dorp zo´n duizend jaar oud moet zijn. En dan hebben we het nog niet over het Romeinse gebouw dat onder of naast de H. Remigius kerk gevonden is en de Romeinse nederzetting bij de
Platz in de Houtstraat.
Ook de gehuchtnamen Kaardenbeek, Craubeek en Retersbeek herinneren er - volgens plaatsnaam-deskdundigen - aan dat deze nederzettingen eveneens zo´n duizend jaar oud zijn.
De waterburcht Retersbeek stamt uit de 12e eeuw en de hof Kaardenbeek uit de 13de.
Nabij die beken en hoven ontstonden later de nederzettingen Retersbeek en Craubeek.
Tussen Kaardenbeek en Craubeek werd een kleine Romeinse nederzetting gevonden. Volgens archeoloog Willems werd van hieruit Krauberger steen, vergelijkbaar met de harde Kunrader steen, geleverd voor de bouw van vele villa´s in de regio. De Romeinse nederzetting bij Winthagen kan eenzelfde functie vervuld hebben. Kalk kan een bijkomend product geweest zijn.
Over het ontstaan van de kerkdorpen Ubachsberg en Ransdaal is weinig bekend, behalve dat ze vermoedelijk ontstaan zijn vanuit één of meer plaatselijke boerderijen tijdens de late middeleeuwen.
(bron: Hary van Aken, Klimmen 07-01-09)
In Wikipedia lezen we over Ransdaal het volgende:
In 1932 werd de kerk gebouwd, welke opgebouwd is uit Kunradersteen. De architect was Frits Peutz. Deze kerk is gewijd aan de heilige Theresia, de stijl is neo-gotiek en modern. De toren is erg on-Limburgs, met een zadeldak. In Ransdaal bevinden zich een aantal originele boeren hoeven. In het dorp ligt ook het station Klimmen-Ransdaal, deze naam is echter niet geheel juist, aangezien de spoorlijn alleen door Ransdaal loopt, en niet door Klimmen (vroeger wel door de gemeente Klimmen). Het station ligt op het traject Maastricht – Heerlen.
Léon Pluymaekers, een schrijver uit Valkenburg, schreef in 1982 het boek Ransdaal, drie heren een gemeenschap.
Over Ubachsberg bericht Wikipedia:
Ubachsberg (Limburgs: Gen Berg) is een woonkern in de gemeente Voerendaal in Nederlands-Limburg. Het dorp telt 1630 inwoners (2009). De oudste vermelding van deze kern dateert uit 1234, toen nog onder de naam "Ubac". Later werd dit Ubagsberg, om 1883 omgedoopt te worden tot Ubachsberg.
De verklaring van de naam is vrij eenvoudig; de berg of heuvel bij Ubach. Het eerste deel van de oudste vermelding (Ubac) wordt ook wel in verband gebracht met "ouw" of "ooi", hetgeen nat weiland of waterland betekent. Ligging
Ubachsberg ligt op een heuvel ten zuiden van de plaats Voerendaal. Kerk
De parochiekerk van Ubachsberg, de Sint-Bernarduskerk, dateert officieel uit 1841, toen de parochie zelfstandig werd en niet meer tot de Laurentiusparochie van Voerendaal behoorde. In dat jaar werd de reeds bestaande laatromaanse oostpartij met halfronde apsis, het transept en het laatste juk van het schip aangevuld met een uitbreiding van het schip en de kerktoren. Ook werd begonnen met de aanleg van het kerkhof tussen de kerk en het Bernardusplein.
De kerk is deels uit rode baksteen en deels uit Kunradersteen opgetrokken. De verwerking van deze Kunradersteen is in dit opzicht enigszins bijzonder. De vijf kanten (vier metselzijdes en binnenkant) zijn gezaagd zodat deze glad zijn en de stenen nauw op elkaar aansluiten. De zesde kant, de buitenste zijde, is ruw gekapt. Dit geeft de kerk een bijzondere aanblik vanuit architectonisch opzicht.
In 1924 zijn aan het schip een transept en een koor aangebouwd naar een ontwerp van architect Beursgens uit Sittard. Verenigingsleven
In Ubachsberg zijn relatief veel verenigingen actief, waaronder de in 1909 opgerichte Fanfare St. Cecilia die diverse keren nationaal kampioen werd. In 1974 en in 1981 won de fanfare onder leiding van Wil Jacobs, tijdens het Wereld Muziek Concours te Kerkrade, in de hoogste afdeling de nationale alsook de wereldtitel.
De in 1843 opgerichte Schutterij Sint Hubertus heeft in 1972 en 1980 het Oud Limburgs Schuttersfeest georganiseerd. Het OLS van 1972 ging de annalen in als het eerste dat vanwege het slechte weer verschoven moest worden (van 2 juli naar 13 augustus). Het terrein was door zware regenval in een modderpoel veranderd. Restauratie en wijngoed
Restaurant De Leuf in Ubachsberg heeft in november 2007 een tweede Michelinster mogen ontvangen. Samen met restaurant Beluga uit Maastricht en restaurant Da Vinci uit Maasbracht zijn zij de enige in Limburg met twee sterren.
Ubachsberg is ook de thuishaven van Wijngoed Fromberg. Dit wijngoed vervaardigt zijn eigen wijn, de Fromberger, evenals een zevental andere wijnen. De wijngaarden liggen bij het gehucht Fromberg. Even ten westen van Colmont. Geologie
Wie Ubachsberg wil bezoeken moet - van welke kant men ook komt - bergop gaan. Het dorp ligt als het ware als een “eiland” op een heuvel. Dit “Eiland van Ubachsberg” staat te boek als bijzonder aardkundig object. Het betreft een “eiland”, gevormd door de tussen de 1-2 miljoen jaar geleden hier stromende “Oostmaas” (oostelijk van Ubachsberg) en de naar het Noorden stromende “Westmaas”. Aan de oppervlakte zijn nog steeds overblijfselen van verwerings- en verkiezelingsprocessen uit het Tertiair te vinden. Gedurende de verschillende ijstijden is het gebied steeds afgedekt met een dikke laag löss.
Trivia
Ubachsberg is het hoogst gelegen kerkdorp in Nederland. Dit betekent enkel de gemiddelde hoogte van het dorp, het is dus niet het hoogste punt van Nederland. Even ten zuiden van Ubachsberg ligt de voormalige korenmolen Op de Vrouweheide.
| 
