Natuurherstel en -beheer op de Putberg

Ten oosten van Ubachsberg ligt de Putberg: een heuvel en prachtig natuurgebied met een bijzondere historie. U vindt bovenop de heuvel de restanten van een kalkbranderij (Groeve Putberg). In de hellingwand zijn nog twee kalkovens uit vroegere tijden te bewonderen. Dit gebied staat bekend om haar bijzondere bos- en voorjaarsflora. Om de natuur te herstellen en behouden is Staatsbosbeheer in 2024 in enkele vakken gefaseerd begonnen om zieke bomen te verwijderen, die een negatief effect hebben op de vegetatie. In de komende periode pakken zij een paar andere bosvakken aan.

De Putberg bestaat grotendeels uit een oud hakhoutbos (eiken-haagbeukenbos). Op de steile kalkrijke hellingen in het bos staan veel zeldzame planten, die vooral in het voorjaar te bewonderen zijn. In het bos ontspringt ook een waardevolle bronbeek, waar veel bijzondere amfibieën voorkomen. Het gebied is aangewezen als Natura 2000-gebied. Dit betekent dat er natuurwaarden voorkomen die zelfs op Europees niveau beschermingswaardig zijn. 

Om de bijzondere bos- en voorjaarsflora verder te ontwikkelen is het nodig meer licht op de bodem te krijgen. Het oude hakhoutbeheer waarbij verschillende bomen (overstaanders) blijven staan, wordt weer toegepast. Een gedeelte van de bomen en struiken wordt weggehaald. Alleen de gezonde, oude bomen en bijzondere struiken blijven staan. Andere bomen en struiken worden pleksgewijs afgezet. Omdat het bos kwetsbaar is, wordt gefaseerd gewerkt, telkens in andere bosvakken. Er staan veel essen in het bos, ze horen bij deze bossen. Helaas zijn veel essen door een schimmel aangetast. De essen worden gecontroleerd en zieke bomen worden verwijderd. Vanwege de kwetsbaarheid van het bos gaat Staatsbosbeheer voorzichtig te werk, het gebruik van machines in het bos is daarom niet wenselijk.

De werkzaamheden starten in de tweede week van november 2025. In totaal zullen de werkzaamheden enkele weken duren. Dit is weersafhankelijk. De aanplant van nieuwe inheemse bomen zal daarna op handmatige wijze gebeuren, dit duurt ongeveer een dag. Tijdens de werkzaamheden wordt het wandelpad omgelegd en of tijdelijk afgesloten. 

Op plekken waar dat nodig is worden nieuwe inheemse bomen geplant, zoals bijvoorbeeld iep, winterlinde en zoete kers. Deze soorten komen van nature voor in de hellingbossen van Zuid-Limburg. De aanplant van deze bomen komt de voorjaarsflora ten goede. Ook probeert Staatsbosbeheer jonge bomen en struiken zo veel mogelijk te sparen.

Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in het kader van Natura 2000 herstelmaatregelen en gesubsidieerd door de Provincie Limburg. Natura 2000 is een netwerk van Europees beschermde natuurgebieden waar maatregelen worden genomen om in Europa zeldzame leefgebieden en soorten te beschermen. Hierin werken overheden, natuurorganisaties en ondernemers nauw samen.